Mens en lijden

Leven na de dood

Volgens mij is er geen leven na de dood. Als de mens dood is, gaat men volgens mij wel ergens naar toe. Naar waar weet ik niet, de dode zal wel niet verder leven. Het leven is gestopt. Ik geloof niet dat mensen nadat ze gestorven zijn in een ander lichaam verder leven of als een dier een nieuw leven beginnen, …. Het klinkt misschien cru, maar ik denk eenmaal dat we dood zijn, zijn we gewoon dood.
Toch betekent het niet als iemand sterft dat deze persoon helemaal verdwijnt. Er zijn een tal van herinneringen rond deze persoon. De persoon is voor altijd in jouw hart. In volgend gedicht vond ik dit ook zeer mooi verwoord. Uit het oog, maar in het hart en je moet verder met je eigen leven. In het gedicht staat er ook dat men zich niet geforceerd plechtig of droef moet gedragen. Doe dus zoals voordien. Dit is volgens mij wel moeilijk zeker in het begin, maar wel iets dat ik in mijn achterhoofd zou houden. Ik zou wel eens nadenken wat de ander het liefst had gewild. Dat ik bijvoorbeeld door ga met mijn leven of blijf treuren.

De dood betekent helemaal niets

De dood betekent helemaal niets.
Ik ben gewoon in de kamer hiernaast.
Ik ben mezelf en jij bent jezelf.
Wat we voor elkaar betekenden,
betekenen we nog altijd voor elkaar.
Noem me bij mijn oude, vertrouwde naam.
Spreek met me op de ongedwongen manier
waarop je altijd met me sprak.
Verander je toon niet
en gedraag je niet geforceerd plechtig of droef.
Lach zoals we altijd lachten
met de grapjes waar we samen van genoten.
Bid, glimlach, denk aan me, bid voor me;

Laat mijn naam klinken in huis
net zoals vroeger.
Spreek hem uit zonder moeite,
zonder een spoor van schaduw erin.
Het leven betekent alles dat het ooit betekend heeft,
het is hetzelfde als het altijd al geweest is.

Er is een ononderbrokenheid.
Waarom zou ik uit je hart moeten zijn?
omdat ik uit het oog ben?
Ik wacht op jou
ergens heel dichtbij;
ik ben slechts om de hoek.
Alles is goed.

( Henry Scott Holland)

Bron: De Bruyne, E., & Rogge, L., & Delaey,L., & Luyten,H., & Maex, J., & Symons, J., & Vuylsteke,V.,(2007). Caleidoscoop leerboek godsdienst ASO5. Mechelen: Plantyn.

Hoe reageren mensen als ze met lijden worden geconfronteerd?

Volgens mij reageren alle mensen verschillend. Dit is in veel voorbeelden te zien, zoals in verschillende films. Ieder gaat anders om met een confrontatie met lijden. Ik heb enkele films gekozen waar dit duidelijk zichtbaar is. Daarnaast heb ik ook gekozen voor een getuigenis van iemand die weet dat ze zal sterven.

The Broken Circle Breakdown- Felix van Groeningen

In deze film gaat het over een kind die kanker heeft. Beide ouders reageren anders op de dood van hun kind.  Beide ouders lijden maar doen dit op een verschillende manier.

De moeder( Elise) gelooft in een leven na de dood, maar de vader( Didier) helemaal niet. De moeder reageert door te geloven dat ze haar dochter nog ergens kan zien. Dat ze nu gelooft dat haar dochter een vogel is of een ster aan de hemel, zij wil dat geloven. De vader gelooft daar niet in daardoor groeien ze verder uit elkaar. De vader is meer boos op de andere mensen, zo is er een voorbeeld, waarbij op de televisie president Bush zich verzet tegen onderzoek naar stamcellenonderzoek. Hij is vooral kwaad op de buitenwereld. De ouders groeien verder uit elkaar en er is ruzie. De moeder zal terug gaan wonen in haar tattooshop. Jammer genoeg kan Elise het niet verder verdragen en loopt het niet goed af met haar. 

Er wordt nog een vorm gebruikt waar hun verdriet in verwerkt wordt en dat is in de muziek. In de muziek liggen ook hun emoties.

·         Buitenspel- Jan Verheyen

In deze film gaat het kind op een heel andere manier om met het verlies, dan de rest van zijn familie. Het lijden van het kind wordt benadrukt. Zijn vader is dood, maar het kind aanvaardt deze dood niet. Het kind( Gilles) praat nog constant met zijn vader en spreekt er met af om samen te trainen voor de voetbal. Toch is zijn vader dood, maar hij ziet zijn vader nog alsof hij nog in leven is.

·         My sister’s keeper

In deze film is er een zeer groot verschil hoe de ouders en de kinderen omgaan met de ziekte kanker van hun ene kind.

Tussen de ouders is er ook wel een verschil te merken. De moeder is overbezorgd en wil haar zieke kind zoveel mogelijk beschermen door haar dingen niet te laten doen. De vader wil juist wel dat ze buiten mag komen.

Er is ook nog de zus van het ziek meisje, zij is eigenlijk geboren om de cel donor te zijn van de zus. Zij wil stoppen met cel donor te zijn, maar doet dit voor haar zus.

Tot slot zie je ook nog dat de moeder haar haren afscheert om haar dochter te steunen.

·         Video Anne

Anne vertelt in de video dat ze kanker heeft en dat de chemo niet veel helpt. Ze heeft besloten om de laatste maanden die ze nu nog heeft te genieten van het leven. Voor haar is God liefde, omdat ze vindt dat hij altijd het goede bedoelt met ons. Ook als is ze ziek, ze denkt dat God haar heeft laten zien wat liefde echt betekent. Hij heeft ervoor gezorgd dat ze liefdevol omringd wordt en wat liefde echt betekent en dat ze zelf kan liefhebben en omgekeerd. Anne wordt met lijden geconfronteerd, ze is ziek. Ze gaat daar zeer goed mee om. Ze probeert te genieten van het leven en niet de schuld op God te steken, maar ze is hem zelfs dankbaar.

zie: http://www.checkpointtv.be/v/anne/




CheckpointTv, (2012). Anne[Videobestand]. Afgehaald van http://www.checkpointtv.be/v/anne/

film: Cake

·         Vat je eigen mening over de film samen in drie kernwoorden:

Aangrijpend, emotioneel, speciaal

·         Is wat in de film aan bod komt (onderlinge relaties, gevoelens, ideeën) herkenbaar voor jou? Wat is wel herkenbaar? Wat niet?

Herkenbaar:

Er zijn een aantal elementen herkenbaar voor mij. Niet zozeer, omdat ik het zelf echt meegemaakt heb, maar wel gezien heb bij mensen uit mijn dichte omgeving.

De hoofdrolspeelster: Claire, in het verhaal is verslaafd aan de pillen die ze moet nemen na haar ongeval, waarbij haar zoontje verongelukte.  Ze gebruikt deze pillen in overmaat. Vooral het feit dat ze depressief is en geen blijf met haar zelf weet, vind ik aangrijpend. Toch is er altijd iemand die haar blijft steunen. Deze mevrouw is een werkneemster van de hoofdrolspeelster.

Daarnaast moet ze revalideren van het ongeluk en dat lukt niet. Ze geeft het een bepaalde tijd op.

Er speelt zich een moment af dat ze oog in oog staat met diegene die het auto-ongeluk veroorzaakt heeft. Ze wordt hysterisch en boos. Dit is wel begrijpbaar dat ze dit niet kan accepteren.

Niet- herkenbaar:

Claire hallucineert soms, daarbij ziet ze de overleden Nina die zelfmoord had gepleegd. Claire kende Nina van uit de praatgroep.

Nadat Claire uit de praatgroep is gezet wil ze het adres van Nina om de man en het zoontje op te zoeken. Dat versta ik niet zo goed. Ook het feit dat de man verder nog contact met haar wil en af en toe afspreken of gewoon naast elkaar slapen vind ik raar.

Op een bepaald moment is er een jong meisje die weggelopen is. Ze neemt haar mee naar huis. Ik snap niet waarom ze dan niet gewoon iemand belt zoals de politie ouders. Ze laat het kind gewoon bij haar en als het kind weer weggelopen is met het geld van haar, doet ze niets.

Kies drie scènes uit de film die je hebben aangesproken (positief of negatief). Beschrijf ze zo duidelijk mogelijk en noteer per scène welke gevoelens voor jou de overhand hadden.

Beschrijving scène 1:

De scène waar het leek beter te gaan met Claire. De werkneemster Silvana had zonder haar toestemming de man en het zoontje van Nina uitgenodigd om te komen eten.  Ze gedroeg zich goed en wou zelf een zwembroek gaan zoeken voor het jongentje.  Daarvoor moest ze wel binnen in de kamer van haar overleden zoon. Ze ging binnen in de kamer en kreeg het moeilijk. Ze bleef maar roepen naar Silvana, uiteindelijk lukte het Claire niet op de zwembroek te nemen, maar deed Silvana dat.

Gevoelens bij scène 1:

Bij deze zijn werd ik emotioneel. Ik moest meteen aan haar overleden zoontje denken en hoe erg het wel niet voor haar moest zijn. Ik vond het wel zeer goed dat ze toch de confrontatie wou aan gaan na een lange tijd niet meer in de kamer te zijn geweest.

Beschrijving scène 2:

In de tweede scène lag Claire in het ziekenhuis. Ze had een overdosis pillen genomen. Toen ze wakker werd, was ze aan het hallucineren over Nina. Ze zag Nina vlak aan haar bed staan met een taart. Nina vertelde waarom ze deze taart bij had. En wat later sprong ze uit het venster naar beneden. Claire begon te krijsen en trok de draden uit die vast waren gemaakt aan haar lichaam. Ze wou geen medicatie meer nemen. Vanaf dan aan nam ze niet meer de grote hoeveelheid medicijnen als voordien.

Gevoelens bij scène 2:

Als Nina opkwam in haar gedachten vond ik dat raar, maar ze het had een onderlinge boodschap. Ik begreep het wanneer Nina van het dak af sprong en Claire begon te krijsen. Ik kreeg het zeer moeilijk dat Claire zo overstuur was. Je zag iemand die zichzelf niet meer was. Het kwam allemaal zeer pijnlijk over zowel psychisch als fysiek.

Beschrijving scène 3:

Als laatste scène heb ik gekozen voor een scène naar het einde toe. Eerst moeten jullie weten dat Claire nooit rechtop zat in de auto.

Claire is samen met Silvana naar het graf gegaan van haar overleden zoontje en heeft aan de bomen een windgong opgehangen. Daar stonden ze aan het graf een tijdje en werden tranen gelaten. Eenmaal in de auto, wou Silvana de motor starten, maar Claire vroeg om te wachten. Er werd ingezoomd op de knop om de stoel weer recht te zetten. Uiteindelijk mocht Silvana toch vertrekken en deed Claire niets. Op het moment dat de auto start, duwt Claire op de knop van de stoel en zit ze recht.

Gevoelens bij scène 3:

Ik verstond eigenlijk niet zo goed waarom ze steeds wou plat liggen in de auto. Toen ik deze scène zag, werd het me zeer duidelijk. Mijn vermoeden werd bevestigd.  Deze scène vind ik zeer goed, omdat het verschillende betekenissen heeft. Claire laat voor het eerst echt tranen en ze gaat naar het graf waar ze een windgong ophangt. De windgong had ze gezien wanneer ze was meegegaan met de man van Nina naar het graf. Als ze tot slot uiteindelijk de knop indrukt van de zetel. Wil dit zeggen dat er een nieuw hoofdstuk kan beginnen. Het is duidelijk dat er iets veranderd bij Claire.

Op welke manier hebben de drie scènes die je hierboven vermelde met je eigen levenservaring/levensvisie te maken?

De drie scènes hierboven hebben niet echt met mijn levenservaring te maken. Ik vond deze drie scènes zeer belangrijke gebeurtenissen in de film. Ik denk wel dat hier in de film ook naar voor komt: als er iets ergs gebeurt, kan het altijd nog goedkomen. Daar aan probeer ik ook te denken. De steun van anderen is hierbij heel belangrijk.

In de tweede scène wil Claire geen pillen meer nemen. Ik vind dat zelf ook belangrijk, want te veel pillen zijn niet goed. Men kan er verslaafd aan geraken. Het is beter om andere oplossingen te vinden.

Wat wil de regisseur van de film ons duidelijk maken? Wat is volgens jou de boodschap die door de film wordt overgebracht?

De regisseur wil volgens mij het volgende duidelijk maken. Door een traumatische gebeurtenis veel kan veranderen. Wat de gevolgen van een zelfmoordpoging kunnen zijn voor jezelf en voor naasten, … De boodschap van de film is volgens mij dat je niet te snel mag opgeven en alles goed moet overwegen. Mensen die jou steunen zijn daarbij zeer belangrijk.

Wat zijn de gelijkenissen en de verschillen tussen jouw visie en die van de filmmaker op de behandelde thema’s (afhankelijk van de film die je koos kan dit zijn m.b.t. geloof, omgaan met de natuur, relaties, lijden)?

Gelijkenissen:

De manier van lijden van Claire vind ik wel realistisch, omdat er nu eenmaal verschillende soorten van lijden bestaan. Ze gedraagt zich meestal als een ‘bitch’, maar heeft toch haar lieve kanten. Ik zou haar ook op die manier een plaats in de film hebben gegeven. De huishoudster Silvana vind ik zeer belangrijk in de film. De relatie tussen haar en Claire is zeer belangrijk. Silvana heeft een goede indruk op haar.

Verschillen

De relatie met de man van Nina vind ik raar. Ik vind het raar dat deze man dit allemaal toelaat en niet eerst op wil rouwen alleen.  Eigenlijk kent ze deze man niet en toch zijn ze zoveel bij elkaar. Het lijkt alsof ze elkaar al jaren kennen. De hallucinerende beelden zijn wel goed, maar soms wat raar en overdreven. Het is wat bizar.

Tot slot moet ik een brief schrijven waarin ik de film aanbeveel.

‘Oscar et la dame Rose’

In de les hebben we gekeken naar deze film. Hier over moesten we enkele vragen oplossen. Ik zelf vond het een zeer mooie film, waarbij ik toch een traan moest laten.

Hieronder vind je de verschillende vragen met de antwoorden.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

1        Welke vormen van lijden vind je terug?

-          Ziekte, kanker, verdriet, psychisch( Rose: ze was niet in het roze gekleed dus had ze het moeilijk)( ouders, Oscar), emotioneel, lichamelijk lijden, gemis, …

-          Oscar waakte over  Rose, zij begaat doorheen de film een psychisch proces.

2          Wat zijn reacties van het lijden?

-            Andere mensen doen vriendelijk tegen hem. Ze weten dat hij ziek is.

-          Rose wist dit niet. En ze doet bij de eerste ontmoeting alles behalve vriendelijk tegen hem, maar dat vind Oscar niet erg.

-          Negeren, boos zijn, denken dat iedereen bang is van hem

3      Sta stil bij Jezus en Godsbeeld?

-          Rose is gelovig.

-          Oscar moet zijn gedachten van Rose in een brief schrijven. Dit is een brief voor God, deze brief gaat naar God door middel van een luchtballon.

-          Rose en Oscar gaan naar de kerk, waar hij Jezus ziet. Ze hebben het over het lijden. Iedereen heeft met lijden te maken. Want God die er is, wanneer mensen afzien. Dat zag je ook bij Jezus als hij leed.

-          Godsbeeld: Alleen dingen van de geest kunnen gevraagd worden aan God. God gaat niet meteen voor een oplossing zorgen, niet op magische wijze.

4      Verklaringen voor het lijden?

-          Niet weten hoe te reageren. Er moet iemand gemist worden.

-          Er is soms gewoon geen verklaring voor.

-          Fysiek of moraal lijden

  5 Wat biedt troost?

-          Dat Rose bij hem op bezoek gaat. Ze praten met elkaar. Ze vertelt een legende aan het kind over het weer. De brief met z’n gedachten voor God. Dat Oscar verliefd is.

     6 Speciaal effect? Waarom tevoorschijn?

-          De bol -> de worstelring: dat je moet sterk zijn om vijand te verslaan. Doorbreekt de hardheid van de film

-          Beelden die niet realistisch zijn, er wordt iets gezegd( gedacht, fantasie) en het komt in beeld met effecten zoals de worstelring. Met zaken die eigenlijk niet kunnen.

Vragen over het lijden

In de les lagen verschillende papieren op de banken met vragen over het lijden of een afbeelding. We kregen de tijd om bij deze vragen en afbeeldingen dingen te schrijven. De vragen te beantwoorden. Als dit gedaan was, mochten we nog eens rond gaan en bij de verschillende argumenten gaan schrijven of we akkoord of niet akkoord waren.

Dit waren de volgende vragen:

-          Hoort lijden bij het mens zijn?

-          Heeft lijden zin?

-          Waarom is er lijden?

-          God en lijden?

-          Hoe kunnen mensen in God geloven in confrontatie met lijden?

Hiervan neem ik twee vragen mee die ik zelf heel interessant vind. Deze zijn hoort lijden bij het mens zijn en heeft lijden zin?

-          Hoort lijden bij het mens zijn?

o   Ik vind zeker dat lijden bij de mens hoort. Volgens mij wordt de mens hierdoor gevormd. De mens begaat een levensweg met ups en downs zowel de ups en downs hebben een invloed op het leven van de mens. Natuurlijk heeft het ene meer invloed op iemand zijn leven dan het andere, maar we worden er door getekend tot wie we vandaag de dag zijn.

-          Heeft lijden zin?

o   Ik vind dat lijden zin heeft. Ik geef eerlijk toe, op het moment dat we lijden dat we dat liever niet hebben. En het lijden meermaals vervloeken. Toch heeft het zin, omdat het de mens vormt zoals hierboven gezegd. Lijden is er nu eenmaal in het leven. Lijden in zwakkere vormen, maar ook in de ergste vormen. Het zou natuurlijk beter zijn dat dit zelden in de ergste vormen voor kwam, maar toch gebeurt dit niet. Dan vraag ik me soms ook af of lijden wel zin heeft. Toch zullen we er achteraf altijd iets uitgeleerd hebben of iets van meenemen.

Lijden is toegenomen

-          Lijden heeft veel verschillende vormen:

o   Psychisch, fysisch, moreel

o   In het leven worden mensen geconfronteerd met lijden door dood, ziekte, pesterijen, werkloos, …

o   Lijden kan ook veroorzaakt zijn door de natuur zoals de natuurrampen. Hierbij kan de schuld ook op de mens worden geschoven. Dit kan gezien worden als oorzaak ‘ als een straf van God’ of door de moderne wetenschappelijke methodes.

Een voorbeeld waar er lijden aan te pas komt door een natuurramp is duidelijk te zien in de film ‘ the impossible ‘. Hier lijden de mensen fysiek, maar ook psychisch

Ik heb ook voor een artikel gekozen waar er verschillende vormen van lijden aanbod komen. De jongen werd gepest en pleegt zelfmoord. Hij zal psychisch, fysiek geleden hebben. Maar niet enkel hij wordt geconfronteerd met lijden ook zijn ouders doordat hij zelfmoord heeft gepleegd. Ik wil toch even mijn mening kwijt over pesten. Ik vind niet dat zoiets kan welke vorm dan ook, dit mag niet geduld worden. En moet zo goed mogelijk worden aangepakt met een gepast begeleiding zowel voor dader als slachtoffer.

Artikel: 

Gepeste tiener overlijdt na wanhoopsdaad

Het parket van West-Vlaanderen, afdeling Ieper, is een onderzoek gestart na het overlijden van een 13-jarige jongen uit Vlamertinge ten gevolge van een wanhoopsdaad. De familie van de tiener meldde dat de jongen gepest werd. Dat bevestigt het parket.

Het slachtoffer overleed gisteren in het ziekenhuis van Ieper. De jongen probeerde zondag zich van het leven te beroven. Kort na die wanhoopsdaad maakte zijn familie bij de politie melding van pesterijen op school.

"De school heeft ons zo vaak een gesprek beloofd, maar er kwam nooit iets van in huis", zei de moeder van de jongen in De Krant van West-Vlaanderen. Het parket is een onderzoek gestart naar de schoolomgeving van de jongen. De focus ligt vooral op de familie, vriendenkring en de school zelf. Er zijn nog geen verdachten.

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de

Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.

BELGA ■

Bron: Belga, (2015). Gepeste tiener overlijdt na wanhoopsdaad, De Morgen, n.d., (februari), 16.

Hoe omgaan met lijden en vergeving?

-          Diabolisering:

o   Men ziet in de dader een duivel, die volledig doordrenkt is van het kwade

o   Het kwaad in het karakter van de dader.

o   Hier zal er geen sprake zijn van vergeving

-          Banalisering:

o   De oorzaak van het kwaad wordt niet gezocht in de dader zelf, maar in allerhande externe zaken waarover de dader niet verantwoordelijk kan worden geacht: sociaal milieu, slechte economische omstandigheden, genetische factoren,…

o   Vergeving is onmogelijk

-          Ethisering:

o   De daders doen het goede. Ze proberen hun eigen gedrag voor zichzelf en voor anderen te rechtvaardigen. Ze geloven dat ze het goede deden.

o   Er is geen sprake van vergeving, omdat ieder een andere invulling heeft over goed en kwaad.

-          Fragmentatie en zelfbedrog

o   Fragmentatie, zelfbedrog: verschillende rollen opnemen   

o   Er is mogelijkheid tot vergeving

Dit zijn verschillende soorten die bestaan rond het lijden. Enkele voorbeelden:

Diabolisering: Sommigen mensen die iets ergs hebben meegemaakt een moord, verkrachting zien de dader enkel als de duivel en zijn niet in staat om de dader te vergeven.

Banalisering: Daders met psychische ziekten, door jeugdproblemen,... het is hun fout niet. Ze zijn zo gevormd, maar vergeving is onmogelijk.

Ethisering: De nazi vroeger dachten dat zij het goede deden, zagen het er kwaad niet van in.

Zelfbedrog: Ook naar een voorbeeld van de nazi, thuis waren ze anders dan op het werkveld. Thuis hadden ze het goede voor met hun eigen kinderen.

In het volgende artikel is er sprake van vergeving. De schuld wordt niet bij de dader gelegd, maar bij de omgeving. Normaal is er bij banalisering geen mogelijkheid tot vergeving, in dit artikel wel.

http://www.hln.be/hln/nl/944/Celebrities/article/detail/1499094/2012/09/11/Jennifer-Hudson-vergeeft-ex-schoonbroer-die-moeder-broer-en-neef-vermoordde.dhtml

(2012). Jennifer Hudson vergeeft ex-schoonbroer die moeder broer en neef vermoordde. Het laatste nieuws. Geraadpleegd via http://www.hln.be/hln/nl/944/Celebrities/article/detail/1499094/2012/09/11/Jennifer-Hudson-vergeeft-ex-schoonbroer-die-moeder-broer-en-neef-vermoordde.dhtml 

 Omgaan met mensen die te maken krijgen met lijden en sterven

Er zijn verschillende elementen die hierbij belangrijk zijn. Deze elementen hangen ook af van persoon tot persoon. De mensen die hiermee te maken krijgen, mag je niet forceren om er over te praten. Ze moeten spontaan er zelf over beginnen. Dat is een teken dat ze zich op hun gemak voelen. Op deze momenten is luisteren en liefde uitstralen naar die persoon het belangrijkste. Mensen die hiermee te maken krijgen zullen tijd nodig hebben. Dat moet je verstaan, niet alles zal even vlot en goed verlopen, je moet er voor zorgen dat je er altijd klaar zal staan voor de personen die het moeilijk hebben.

De Godsvraag en het lijden

 Als gelovige zou ik akkoord gaan met visie 2, omdat alles wat God doet tot een bepaald doel leidt. 

Bv. Dat lijden ervoor zorgt dat je een rijker mens wordt en zoals eerder al gezegd door lijden wordt de mens gevormd. Ik ga er wel niet mee akkoord dat lijden als een straf door God bedoeld is. Het is niet omdat iemand lijdt dat diegene iets fout gedaan heeft en gestraft moet worden. Zelf al doe je iets fout of niet bijna iedereen krijgt met lijden te maken.

Omgaan met lijden in de verschillende culturen

moslims:

De ziel gaat naar een tussenwereld en wacht daar. Op de dag des oordeels volgt de beloning of de staf voor het geleefde leven. Naar hemel of hel.

Joden:

Eeuwige leven bij God wordt beloofd voor wie geleefd heeft volgens de Thora.

christenen:

De doorgang naar het eeuwige leven. De beloning of straf, hemel of hel.

Bij deze drie godsdiensten gaat het om het ritueel over naar de hemel of naar de hel. Wie goed of slecht geleefd heeft. Beiden maken telkens gebruik van een ander ritueel tijdens de begrafenis

.

Daarnaast hebben we nog de hindoes en de boeddhisten. Zij geloven erin dat als het lichaam afsterft  dat de ziel opnieuw leeft in een ander levend wezen. Reïncarnatie is de uiteindelijke bevrijding  van de ziel, die ooit wordt opgenomen in het goddelijke.